۱۱

جشن مهرگان به روایت ابوریحان بیرونی

javidiran.wordpress.com – مقدمه: در میان تمام جشنهایی که در ایران باستان متداول بود،دو جشن از همه بزرگتر و مهمتر بودند؛یکی نوروز و دیگری مهرگان.مهرگان از روز مهر تا روز رام شانزدهمین تا بیست و یکمین روز مهر(10 تا 16 مهر خورشیدی) ادامه دارد.روز اول را مهرگان عامه و روز آخر را مهرگان خاصه می گویند.این جشن مربوط به فرشته مهر که در اوستا میترا به معنی نور خورشید،مهر،محبت،عهد و پیمان می باشد نامیده می شود.روایت است که فریدون شاه پیشدادی در این روز به رهبری کاوه آهنگر بر ضد ضحاک ستمگر چیره شد و ضحاک را در کوه دماوند حبس نموده است و فریدون تاج پادشاهی بر سر نهاد.فرشتگان در جشن مهرگان به یاری فریدون آمدند و در آخرین روز مهرگان که رام نام دارد ضحاک در کوه دماوند به زندان افتاد.روایت این عید بزرگ را از ابوریحان بیرونی ادامه می دهیم. ابوریحان بیرونی می نویسد: مهرماه روز اول آن هرمزد روز است و روز شانزدهم آن مهر است که عید بزرگی است و به مهرگان معروف است که خزان دوم باشد و این عید مانند دیگر اعیاد برای عموم مردم است و تفسیر آن دوستی جان است و گویند که مهر نام آفتاب است و چون دز این روز آفتاب برای اهل عالم پیدا شد این است که این روز را مهرگان گویند و دلیل بر این گفتار آن است که از این آیین ساسانیان در این روز بود که تاجی را که آفتاب بر او بود به سر می گذاشتند و آفتاب بر چرخ خود در آن تاج سوار بود… می گویند سبب اینکه این روز را ایرانیان بزرگ داشته اند آن شادمانی و خوشی است که مردم شنیدند فریدون خروج کرده پس از آنکه کاوه بر ضد ضحاک بیور اسب خروج نموده بود و او را مغلوب و منکوب ساخته است؛مردم را به فریدون خواند و کاوه کسی است که بادشاهان ایران به رایت او تیمن می جستند و علم کاویانی از پوست خرس بود و برخی هم گفته اند از پوست شیر بوده و آنرا درفش کاویان نامیدند که پس از او به جواهر و طلا و زیور کردند. نیز گفته اند در این روز فزشتگان برای یاری فریدون آمدند و در خانه های پادشاهان اینطور در این ماه رسم شده که در صحن خانه مرد دلاوری هنگام طلوع آفتاب می ایستد و به آوازی بلند می گوید: ای فرشتگان به دنیا پایین آیید و شیاطین و اشرار را قلع و قمع کنید و از دنیا آنرا دفع نمایید. و می گویند خداوند زمین را گسترانید و کالبدها را برای آنانکه محل ارواح باشد آفرید و در ساعتی از این روز بود که خداوند ماه را که کره ای سیاه و بی فروغ بود بها و جلا بخشید و بیدن سبب گفته اند که ماه در مهرگان از آفتاب برتر است و فرخنده ترین ساعات آن ماه است. سلمان فارسی می گوید ما در عهد زردشتی بودن می گفتیم خداوند برای زینت بندگان خود یاقوت را در نوروز و زبرجد را در مهرگان بیرون آورد و فضل این دو بر ایام مانند فضل یاقوت و زبرجد است به جواهر دیگر. ایرانشهری می گوید که خداوند از نور و ظلمت بین نوروز و مهرگان پیمان گرفت. سعید بن فضل می گوید که علمای ایران گفته اند که قله کوه شاهین در همه ایام تابستان همواره سیاه دیده می شود و در بامداد مهرگان سپیده دیده می گردد و چنین به نظر می آید که بر آن برفی است و این مطلب چه هوا صاف باشد و چه ابر هر دو یکسان است و در هر زمان یکنواخت است. ادامه...
تصویری از iran00
ارسال شده توسط iran00 ، داغ شده حدود ۸ سال قبل در بخش فلسفه و تاریخ

دیدگاه ها